تبلیغات
Knowledge of the world of plant physiology - (تشکیل Denovo) ...
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
Knowledge of the world of plant physiology




اولین بار Benda در سال 1897 ارگانلی به نام میتوكندری را شرح داد. میتوكندری از بزرگترین ارگانلهای سلول بوده و 25% حجم سیتوپلاسم را اشغال می‌نماید. تعداد آن در سلولها از چند صد تا چند هزار متغیر است.




منشا میتوکندری:

دو نظریه بیان شده‌است: یکی اینکه میتوکندریها ممکن است از قالبهای ساده‌تری ساخته شوند (تشکیل Denovo) و دیگر اینکه میتوکندریهای جدید از تقسیم میتوکندریهای قبلی بوجود می‌آیند. به این صورت که تعداد آنها، در طول میتوز و نیز در اینترفاز افزایش یافته و بعد بین دو سلول دختر، پراکنش می‌یابند.

*       خاستگاه پروکاریوتی میتوکندری:

فرضیه‌ای در این صدد مطرح شده‌است که: در گذشته بسیار دو ر، جو زمین فاقد اکسیژن بوده و جاندارانی که در آن زمان می‌زیسته‌اند بی‌هوازی بودند. با گذشت زمان و ضمن واکنشهای شیمیایی، جو زمین دارای اکسیژن شده و به تدریج جانداران آن زمان و بویژه پروکاریوتها به علت ساختمان ساده خود، هوازی شده‌اند. بعدها این پروکاریوتها هوازی شده، توسط سلولهای یوکاریوتی بلعیده شدند و از این همزیستی سلولهای یوکاریوتی هوازی ایجاد شدند. پس اجداد میتوکندری براساس این فرضیه، باکتریهای اولیه می‌باشند.

     بخشی از ویژگی های اصلی ساختمان و عمل میتوکندری :

1) حلقوی و دو رشته ای بوده و دارای یک زنجیره ی سنگین (H ) و یک زنجیره ی سبک (L ) می باشد .

2) دارای 16569 جفت باز بوده که به طور کامل پشت سر هم قرار گرفته اند .

3) 13 پروتئین زنجیره ی تنفسی را کد گذاری می کند .( از کل 67 پروتئین ):

         7 زیر واحد NADH دهیدروژناز ( کمپلکس 1 )

         سیتوکروم b کمپلکس 3

        سه زیر واحد سیتوکروم اکسیداز ( کمپلکس 17 )

        دو زیر واحد ATP  سنتتاز

  ۴ )RNAهای ریبوزومی میتوکندریایی بزرگ (S16)  وکوچک( S 12 ) را کد گذاری می کند .

5  ) رمز ژنتیکی مختصری با رمز استاندارد تفاوت دارد :                                                           

    *UGA ( کدون استاندارد توقف ) به صورت Trp خوانده می شود .

    *AGA  و AGG ( کدون های استاندارد Arg ) به صورت کدون های توقف خوانده کمی شوند .

 6) دارای توالی های ترجمه نشده ی بسیار کمی است .

 7) از میزان موتاسیون بالا ( 10 – 5 برابر DNA  هسته ای) برخوردار است .

 8) مقایسه ی توالی های DNA میتوکندری شواهدی را در مورد منشأ تکاملی پریمات ها و سایر گونه ها فراهم می نماید .



در سلولهای گیاهی، کمتر از جانوری می‌باشد چون بسیاری از اعمال میتوکندریها، به‌وسیله کلروپلاست انجام می‌شود.

میتوکندری، در یاخته، نوعی دستگاه انتقال انرژی است که موجب می‌شوند انرژی شیمیایی موجود در مواد غذایی با عمل فسفوریلاسیون اکسیداتیو، به صورت پیوندهای پرانرژی فسفات (ATP) ذخیره شود. این اندامک در تمام یاخته‌های دارای تنفس هوازی به جز در باکتری‌ها که آنزیم‌های تنفسی آنها در غشای سیتوپلاسمی جایگزین شده‌اند وجود دارد.نام «میتوکُندری» ترکیبی است از دو واژه یونانی Mito به معنای رشته و chondrion به معنی دانه. چون این اندامک اغلب رشته‌ای یا به صورت دانه‌های کوچک در سیتوپلاسم همه سلولهای یوکاریوتی وجود دارد.

  تاریخچه:اولین بررسی‌های انجام شده بر روی میتوکندری‌ها، در سال ۱۸۹۴ به‌وسیله آلتمن صورت گرفت که آنها را بیوپلاست یا جایگاههای زنده نامید. و نظر داد که بین واکنشهای اکسایش و کاهش سلول و میتوکندری وابستگی وجود دارد. در سال (۱۸۹۷) بتدا با بررسیهای بیشتر آنها را میتوکندری نامید و در ۱۹۰۰، میکائیلیس به کمک معرف رنگی سبز ژانوس میتوکندری را در سلولهای زنده مشاهده کرد. واربورگ در سال ۱۹۱۳ آنزیمهای تنفسی را در این اندامک نشان داد. سرانجام برای اولین بار، در سال ۱۹۳۴، بنسلی و هر، توانستند آنها را از سلولهای کبدی جدا کرده و بعد آن بررسیهای بیشتر و عملی‌تر روی آن صورت گرفت.

 شکل و اندازه میتوکندری و تغییرات آنها :


اندامک‌های درون یاخته جانوران : (۱) هستک (۲) هسته (۳) ریبوزوم (رناتن) (۴) وسیکل (۵) شبکه آندوپلاسمیک خشن (۶) دستگاه گلژی (۷) سیتواسکلتون (۸) شبکه آندوپلاسمیک نرم (۹) میتوکندری (۱۰) کریچه (واکوئل) (۱۱) سیتوپلاسم (میان‌یاخته) (۱۲) لیزوزوم (کافنده‌تن) (۱۳) میانک (سنتریول)

شکل میتوکندریها متغیر اما اغلب رشته‌ای یا دانه‌ای می‌باشند. میتوکندریها در برخی مراحل عمل خود می‌توانند به شکلهای دیگری درآیند. مثلا، یک میتوکندری طویل ممکن است در یک انتهای خود متورم شده و به صورتی شبیه گرز درآید. (مثلاً در سلولهای کبدی چند ساعت بعد ورود غذا) یا ممکن است میان تهی شده و شکلی شبیه راکت تنیس به خود بگیرد. گاهی میتوکندریها حفره مانند شده و دارای بخش مرکزی روشنی می‌شود. اما بعد از مدتی، تمام این تغییرات به حالت اول برمی‌گردد.

اندازه:اندازه میتوکندریها نیز متغیر است و در بیشتر سلولها ضخامت آنها ۵۰µm و طول تا ۷µm می‌رسد. اما متناسب با شرایط محیطی و نیز مرحله عمل سلول، فرق خواهد کرد. در سلولهایی که هم نوع هستند یا دارای عمل مشترک می‌باشند دارای اندازه ثابت می‌باشند.

ساختمان میتوکندری:

غشای خارجی: حدود ۷۵ - ۶۰ آنگستروم ضخامت دارد و از نوع غشاهای زیستی با ساختمان سه لایه‌ای می‌باشد. این غشا صاف و فاقد چین خوردگی است و هیچ ریبوزومی به آن نچسبیده، گاهی توسط شبکه آندوپلاسمی احاطه می‌شود اما هیچگاه پیوستگی بین این دو دیده نشده‌است. این غشا دارای تعداد زیادی پروتئین است که به انتقال آسان مولکلول های بزرگ کمک می‌کنند. علاوه بر این در این غشا، پروتئین هایی وجود دارد که چربی‌ها را به مواد قابل استفاده در ماتریس تبدیل می‌کند.
اطاق خارجی: زیر غشای خارجی، فضایی در حدود ۲۰۰- ۱۰۰ آنگستروم وجود دارد که به آن اطاق خارجی گفته می‌شود. که شامل دو بخش است: فضای بین دو غشا و فضای درون تاجها یا کریستاها یا کرتها. اما در برخی جاها غشای داخلی و خارجی بهم چسبیده و اندازه این فضا تقریباً صفر می‌شود. در این مناطق در مجاورت دو غشا، تراکمی از ریبوزوم‌های سیتوپلاسمی دیده می‌شود. به خاطر همین در نظر گرفته شده که این مناطق، محل عبور پروتئینهای مورد نیاز از سیتوزول به میتوکندری می‌باشند. در این اطاق، ترکیباتی مثل آب، نمکهای کانی و یونها، پروتئینها، قندها، و چربیها SO۲، O۲، ATP و ADP وجود دارند. مقدار آب، بر اندازه کریستاها و در نتیجه بر ساخت ATP تأثیر گذار است.

غشای داخلی: ضخامتش مثل غشای خارجی است اما ترکیب شیمیای آن فرق می‌کند. دارای چین‌خوردگیهای فراوانی است که به چینها، تاج یا کریستا گفته می‌شود. این چینها برخلاف سلولهای گیاهی، در سلولهای جانوری منظم قرار گرفته‌اند. این قسمت دارای پیچ و خم های بسیار زیادی است که باعث افزایش سطح آن می‌شود. این کار کمک می‌کند تا کار بیشتری در فضای کوچکتر انجام شود. در این قسمت سه پروتئین اصلی وجود دارد: 1. پروتئینی که واکنش های اکسیداسیون زنجیره تنفسی را انجام می‌دهد. 2. یک کمپلکس آنزیمی به نام ATP" سنتتاز " که ATP می‌سازد. 3- پروتئین های انتقال دهنده که ورود و خروج مواد به ماتریس را کنترل می‌کنند.اینجا همان جایی است که فسفریلاسیون اکسیداسیونی انجام می‌شود.

اطاق داخلی: فضای درونی میتوکندری که به‌وسیله غشای داخلی دربرگرفته شده، اطاق داخلی گویند. که از ماده زمینه‌ای با بستره دربر گرفته شده‌است که ترکیب و ویژگیهای کلی آن، شبیه سیتوزول می‌باشد و دارای آنزیمهای خاص و ریبوزوم خاص خود (۷۰S شبیه سلولهای پروکاریوتی) می‌باشد. تعداد DNA، بر حسب نوع و سن سلول فرق می‌کند و مثل پروکاریوتها، دارای سیتوزین و گوانین زیادی است در نتیجه در مقابل گرما مقاوم می‌باشد.

 ماتریس:سیکل کربس در اینجا اتفاق می‌افتد. به علاوه، چندین کپی از ژنوم DNA، تعدادی ریبوزوم خاص میتوکندری، t RNA‌ها و آنزیم هایی که برای انجام فعالیتهای متیوکندری ضروری است، در این بخش قرار دارند.

 ژنوم میتوکندری:

بررسیها نشان می‌دهد که DNA سازی در میتوکندری صورت می‌گیرد. طبق این بررسی به وجود DNA در میتوکندری پی می‌بریم. علاوه بر همانند سازی RNA و DNA سازی، پروتئین سازی هم در میتوکندری صورت می‌گیرد. این فراینده توسط آنزیمها و ملکولهای خاص خود اندامک صورت می‌گیرد. DNA میتوکندری اغلب موجودات حلقوی است. جایگاه DNA در ماده زمینه میتوکندری و بعضی مواقع چسبیده به غشای داخلی میتوکندری است. ژنوم میتوکندری سلولهای اغلب جانوران از ۲۰ - ۱۵ هزار جفت نوکلئوتید تشکیل یافته‌است و ژنوم میتوکندری در پستانداران حدود ۱۰۵ برابر کوچک‌تر از ژنوم هسته‌ای است. محصولاتی که توسط DNA میتوکندری رمز می‌شوند شامل RNAهای ریبوزومی میتوکندری tRNA‌ها و برخی از پروتئینهای مسیر تنفس می‌باشد. بعضی از پروتئینهای میتوکندری نیز در هسته رمز می‌شوند و پس از ساخته شدن در سیتوزول وارد اندامک می‌شوند. مثال مفروض از صفتی که توسط ژنوم میتوکندری تعیین می‌شود، جهت پیچش صدف در حلزون است که از وراثت سیتوپلاسمی تبعیت می‌کند. در حقیقت این صفات توسط ژنوم میتوکندری که همراه میتوکندری‌های موجود در سیتوپلاسم وارد سلول تخم می‌شوند، انتقال می‌یابد و توارث به صورت تک والدی در اکثر آنها می‌باشد. طول DNA میتوکندری در حدود ۱۶۵۷۰ جفت باز می باشد که در حدود ۶۲ ژن در آن شناخته شده است . ۲۲ ژن مربوط به ۲۲ t RNA و۲ ژن مربوط به r RNA  و بقیه ژنها مسئول تولید آنزیم یا پلی پپتیدهایی هستند که در ارتباط با تولید انرژی سلولی است. به طور کلی مشخصات DNA میتوکندریال به قرار زیر است:

۱-  حلقوی و دو رشته ای است.

۲-   فاقد نواحی اینترون می باشد.

۳-  فاقد پوشش پروتئین های هیستونی می باشد و مستقل از  هسته است.

۴-   جهش پذیری آن ۱۵ بار بیشتر از  هسته است.

۵-  DNA میتوکندریال فقط از طریق مادر منتقل می شود زیرا اسپرم ها دارای تعداد کمی میتوکندری هستند که در هنگام لقاح از بین می روند .

۶-  قدرت ترمیم آن بسیار کمتر از  هسته می باشد.

 

با توجه به جهش پذیری فوق العاده DNA میتوکندریال ممکن است در طول زندگی فرد (دوران جنینی و پس از تولد ) در DNA بعضی از میتوکندریها جهش ایجاد شود. اکثر بیماریهای میتوکندریال از نوع میوپاتی و نروپاتی (عصبی عضلانی) هستند که بیشتر اعضایی نظیر مغز- کلیه ها- عضلات- چشم- گوش داخلی و روده بزرگ را درگیر می کند زیرا مصرف ATP  این اندامها زیاد است. معروف ترین بیماریهای ارثی میتوکتدریال عبارتند از:لبراپتیک نوروپاتی (LHON  ) Leber hereditary optic neuropathy  که  از علائم آن نابینایی تدریجی است که فرد در حدود ۲۰ سالگی بکلی نابینا می شود.بیماری دیگر گلوتاریک اسید اوریاتیپ ۲می باشد که با علائمی مانند شلی عضلات و صورت ناهنجار و غیرطبیعی و کیست های کلیوی و عقب ماندگی ذهنی همراه است. سندروم هایی نظیر سندروم پیرسون و آکاتالاسمیا نیز اکثرا با دژنره شدن عضلات و دستگاه عصبی همراه است. 

 نقش زیستی میتوکندری:

*       تنفس هوازی سلولها :

تمام مواد انرژی‌زا، ضمن تغییرات متابولیکی درون سیتوپلاسمی با واسطه ناقلین اختصاصی به بستره میتوکندری می‌رسد. گلوکز بعد از تبدیل به استیل کو آنزیم A طی گلیکولیز به میتوکندری وارد می‌شود تا در چرخه کربس استفاده شود و اسیدهای چرب به‌وسیله کارنی تین به داخل میتوکندری حمل شده که اینها هم سرانجام به استیل کو آنزیم A تبدیل می‌شوند. اسیدهای آمینه بعد از ورود به بستره به استیل کو آنزیم A تبدیل می‌شوند.با انجام هر چرخه کربس که با استفاده از یک استیل کوآنزیم A در بستره میتوکندری آغاز می‌شود، علاوه بر CO۲ و H۲O سه مولکول نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید و یک مولکول FADH۲ و یک مولکول GTP تولید می‌شود. این ناقلین انرژی در زنجیره انتقال الکترون استفاده شده و موجب تولید ATP می‌شوند.

*       سنتز اسیدهای چرب: یکی از راههای تولید اسید چرب، سیستم میتوکندریایی می‌باشد که عکس اکسیداسیون یا تجزیه آنها می‌باشد.

*       دخالت میتوکندری در گوارش چربیها: در هنگام گرسنگی، میتوکندریها به طرف ذرات چربی حرکت کرده و روی ذرات چرب خم شده و آنزیمهای میتوکندریایی شروع به هضم چربی و آزادسازی انرژی می‌کنند.

*       ذخیره و تجمع مواد در میتوکندریها :میتوکندریها می‌توانند در اطاق داخلی خود مواد مختلف را انباشته کنند که این مواد عبارت‌اند از: ترکیبات آهن‌دار، چربیها، پروتئینها، کاتیونها و آب. در اثر ذخیره این مواد، میتوکندریها اغلب به حالت یک غشایی و شبیه باکتریهای کوچک دیده می‌شوند و به تدریج، کریستاها محو می‌شوند اما بعد از حذف این مواد، دوباره همه به حالت اول برمی‌گردد.

*       محل میتوکندریها در سلول:اغلب در اطراف هسته دیده می‌شوند اما در شرایط مرضی در حواشی سیتوپلاسم ظاهر می‌شوند. این پراکنش، تحت تأثیر مقدار گلیکوژن و اسید چرب می‌تواند قرار بگیرد. در طول میتوز میتوکندریها در مجاورت دوک جمع می‌شوند و وقتی تقسیم پایان می‌یابد، در دو سلول دختر، پراکنش تقریباً یکسانی پیدا می‌کند. پراکنش میتوکندریها را می‌توان بر حسب عمل آنها از نظر تامین انرژی، مطرح کرد که میتوکندریها در داخل سلولها جابجا شده و خود را به جایی که نیاز به ATP بیشتر است می‌رسانند.

*       تعداد میتوکندریها در سلول: تشخیص ارزش میتوکندریایی یک سلول دشوار است. اما اغلب بر حسب نوع سلول مرحله عمل سلول متفاوت می‌باشد. در یک سلول معمولی کبد بیشترین تعداد و در حدود ۱۰۰۰ تا ۱۶۰۰ عدد وجود دارد که در اثر تحلیل رفتن سلول و نیز سرطانی شدن آن کاهش می‌یابد. و در مقابل، تعداد میتوکندری در بافت لنفی، خیلی کمتر است. در سلولهای گیاهی، کمتر از جانوری می‌باشد چون بسیاری از اعمال میتوکندریها، به‌وسیله کلروپلاست انجام می‌شود.

منشا میتوکندری:

دو نظریه بیان شده‌است: یکی اینکه میتوکندریها ممکن است از قالبهای ساده‌تری ساخته شوند (تشکیل Denovo) و دیگر اینکه میتوکندریهای جدید از تقسیم میتوکندریهای قبلی بوجود می‌آیند. به این صورت که تعداد آنها، در طول میتوز و نیز در اینترفاز افزایش یافته و بعد بین دو سلول دختر، پراکنش می‌یابند.

*       خاستگاه پروکاریوتی میتوکندری:

فرضیه‌ای در این صدد مطرح شده‌است که: در گذشته بسیار دو ر، جو زمین فاقد اکسیژن بوده و جاندارانی که در آن زمان می‌زیسته‌اند بی‌هوازی بودند. با گذشت زمان و ضمن واکنشهای شیمیایی، جو زمین دارای اکسیژن شده و به تدریج جانداران آن زمان و بویژه پروکاریوتها به علت ساختمان ساده خود، هوازی شده‌اند. بعدها این پروکاریوتها هوازی شده، توسط سلولهای یوکاریوتی بلعیده شدند و از این همزیستی سلولهای یوکاریوتی هوازی ایجاد شدند. پس اجداد میتوکندری براساس این فرضیه، باکتریهای اولیه می‌باشند.

     بخشی از ویژگی های اصلی ساختمان و عمل میتوکندری :

1) حلقوی و دو رشته ای بوده و دارای یک زنجیره ی سنگین (H ) و یک زنجیره ی سبک (L ) می باشد .

2) دارای 16569 جفت باز بوده که به طور کامل پشت سر هم قرار گرفته اند .

3) 13 پروتئین زنجیره ی تنفسی را کد گذاری می کند .( از کل 67 پروتئین ):

         7 زیر واحد NADH دهیدروژناز ( کمپلکس 1 )

         سیتوکروم b کمپلکس 3

        سه زیر واحد سیتوکروم اکسیداز ( کمپلکس 17 )

        دو زیر واحد ATP  سنتتاز

  ۴ )RNAهای ریبوزومی میتوکندریایی بزرگ (S16)  وکوچک( S 12 ) را کد گذاری می کند .

5  ) رمز ژنتیکی مختصری با رمز استاندارد تفاوت دارد :                                                           

    *UGA ( کدون استاندارد توقف ) به صورت Trp خوانده می شود .

    *AGA  و AGG ( کدون های استاندارد Arg ) به صورت کدون های توقف خوانده کمی شوند .

 6) دارای توالی های ترجمه نشده ی بسیار کمی است .

 7) از میزان موتاسیون بالا ( 10 – 5 برابر DNA  هسته ای) برخوردار است .

 8) مقایسه ی توالی های DNA میتوکندری شواهدی را در مورد منشأ تکاملی پریمات ها و سایر گونه ها فراهم می نماید .

 سیستم هوازی :سیستم هوازی به معنی اكسیداسیون مواد غذایی در میتوكندری های سلول به منظور تامین انرژی است. گلوكز، اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه كه به ترتیب واحدهای سازنده مواد قندی ، چربی و پروتئین هستند بعد از عبور از بعضی روندهای واسطه ای در میتوكندری سلول با اكسیژن تركیب شده و مقادیر عظیم انرژی آزاد میكنند كه به مصرف تبدیل ADP و ATP می رسند.در این سیستم چنانچه محرز است عامل اصلی اكسیژن است كه مقاومت در مقابل تمرینات را امكانپذیر می سازد. یك مولكول گلوكز در این سیستم جمعا 38 مولكول ATP تولید می كند كه در مقایسه با سیستم اسید لاكتیك 29 برابر ATP تولید شده در آن سیستم است.درك این مبحث ما را كمك میكند تا بدانیم یك دونده ماراتون یا یك كارگر می تواند در یك زمان طولانی و با سرعتی پایین تر از ماكزیمم یا به عبارتی در حالت ثابت ویكنواخت به كار ادامه بدهند.نكته قابل توجه این كه در این سیستم بدن به حالتی میرسد كه به آن حال ثابت و یكنواخت (تنفس دوم) می گویند كه در این حالت مقدار اكسیژن گرفته شده برابر با مصرف است و ضربان قلب ومقدار اسید لاكتیك خون ثابت می نماید.

میتوكندری: این اندام سلولی به اشكال مختلف استوانه ای ، دو طرف گرد و یا كروی در سیتوپلاسم سلول های مختلف دیده می شوند.میتوكندری ها فعالیت های مختلفی از قبیل تنفس سلولی تغلیظ مواد مختلف و پدیده های سنتر و حركات را انجام می دهند.

+ نوشته شده در سه شنبه دوازدهم بهمن 1389ساعت 15:25 توسط مهرداد | نظر بدهید





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 15 اردیبهشت 1393 :: نویسنده : مهــشیــد آقــایـــی زاد
نظرات ()
دوشنبه 5 تیر 1396 04:46 ب.ظ
بسیار ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر
شدن دلنشین در آغاز آیا واقعا نشستن درست با من
پس از برخی از زمان. جایی درون جملات شما موفق
به من مؤمن متاسفانه تنها برای بسیار در حالی که کوتاه.
من با این حال کردم مشکل خود را با
جهش در منطق و یک ممکن است را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.
که شما در واقع که می توانید انجام من خواهد قطعا تا پایان در گم.
جمعه 2 تیر 1396 09:04 ب.ظ
قلب از خود نوشتن در حالی که صدایی
دلنشین در آیا نه کار کاملا با من پس
از برخی از زمان. جایی در سراسر جملات شما در واقع موفق به من مؤمن اما تنها برای کوتاه در حالی
که. من هنوز کردم مشکل خود را با فراز در مفروضات و شما خواهد را خوب به
پر کسانی که شکاف. که شما که می توانید انجام من خواهد بدون شک بود در گم.
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 05:50 ق.ظ
بسیار core از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب اصل آیا واقعا حل و فصل درست با من پس از
برخی از زمان. جایی در سراسر پاراگراف شما در واقع قادر به من مؤمن اما فقط برای کوتاه
در حالی که. من این مشکل خود را با
فراز در منطق و یک ممکن است را سادگی به
پر کسانی که شکاف. در صورتی که شما در واقع که می توانید انجام
من را قطعا بود تحت تاثیر قرار داد.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:21 ب.ظ
of course like your web-site however you have
to check the spelling on quite a few of your posts.
Many of them are rife with spelling issues and I to find it very troublesome to inform the truth nevertheless I will surely come back
again.
جمعه 12 دی 1393 12:30 ب.ظ
سلام
چرخه DENOVO چیست
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر